07-01-07

Hernia, Hernia Nuclei Pulposi, HNP

Inleiding Een hernia (Hernia Nuclei Pulposi, HNP) is een uitstulping van de tussenwervelschijf. Deze uitstulping drukt op een zenuw, waardoor pijnklachten in het been ontstaan, eventueel met verschijnselen van uitval van de zenuw (doof gevoel, krachtsvermindering).HNP uitstralingHernia operaties horen tot de meest frequent door neurochirurgen uitgevoerde ingrepen.

Veel vaker nog worden neurochirurgen met het probleem van de rugpijn geconfronteerd. Het is niet duidelijk of rugpijn als het gevolg van een hernia beschouwd moet worden. Vroeger ging men daar altijd van uit, tegenwoordig gelooft men dat slijtage van een tussenwervelschijf wel een rol kan spelen bij het ontstaan van rugpijn. Een hernia kan echter optreden zonder rugpijn.

 

De typische klacht van een hernia is pijn in één been (uitstraling).

Voorkomen

De meest voorkomende hernia's liggen tussen de 4e en de 5e (L4-L5) en tussen de 5e lendenwervel en het heiligbeen (L5-S1). Op deze niveaus treden 90% van alle hernia's op, de overige 10% zitten een etage hoger.  

HNP voorkomen

90% van de hernia's komt voor op L4-L5 of L5-S1

De tussenwervelschijf bestaat uit een elastische kern die omgeven is door een vezelige ring. De achterkant van het wervelkanaal wordt gevormd door de wervelbogen die in een doornuitsteeksel uitlopen, en waartussen een stevig band is uitgespannen. In het wervelkanaal bevindt zich het ruggenmerg dat echter niet verder reikt dan de eerste lendenwervel. Onder dit niveau zijn er alleen nog zenuwwortels die in het wervelkanaal verlopen, en waarvan er telkens een links en een rechts tussen twee wervels door het wervelkanaal verlaten.De Hernia 

Slijtage of degeneratie van een tussenwervelschijf is een normaal proces dat bij iedereen in meerdere of mindere mate plaatsvindt.

Er is niet echt een duidelijke oorzaak van HNP. In sommige families komt het meer voor dan in andere, en er is bijvoorbeeld niet aangetoond dat zwaar werk en veel tillen vaker tot een HNP leidt. Niettemin is iedere individuele hernia toch het gevolg van een letsel dat door een grote drukverhoging in de tussenwervelschijf ontstaat, meestal bij zwaar tillen of een ongewone beweging. Dit kan ook optreden bij ongetrainde mensen die niet geregeld zwaar werk doen.

 

hernia2
De uitstulping van de nucleus bij hernia (HNP)
 

Bij de degeneratie kan de tussenwervelschijf gaan uitpuilen, er kan echter ook een scheur in de vezelring optreden. Hier doorheen kunnen stukken uit de kern naar voren gedrukt worden in de richting van het wervelkanaal. Meestal scheurt de ring op de zwakste plek, en dat is precies waar de zenuwwortel het wervelkanaal verlaat. Iedereen kan een hernia krijgen, en waarom dit bij de een wel en bij de ander niet gebeurt is niet bekend. Wel zie je hernia's iets vaker in bepaalde families optreden.

Meestal gaan rugklachten aan het optreden van een hernia vooraf. Heel veel patiënten hebben wel eens een spitaanval gehad. De verschijnselen van de hernia bestaan echter uit pijn die in het been uitstraalt, eventueel met een doof of prikkelend gevoel. Deze pijn treedt op in het verzorgingsgebied van de zenuw waarop de druk wordt uitgeoefend. Druk op de zenuw kan een verlies van functie van de zenuw betekenen.

ischiasDe functie van de zenuw is tweeledig: de zenuw verzorgt de spieren, maar ook een huidgebied. Iedere zenuw heeft zijn "eigen" spier en huidgebied. De stoornissen die kunnen optreden kunnen bestaan uit verlammingsverschijnselen van een of meer spieren, of een prikkelend dan wel doof gevoel. Omdat bij hoesten, niezen en persen (HNP) de druk in het wervelkanaal wordt verhoogd, dus ook de op de zenuwwortel, kan de pijnuitstraling toenemen. Uit de beschrijving van de pijnuitstraling en uit de bij onderzoek eventueel vastgestelde uitval is al vaak te zien om welke zenuw het gaat.

Bron: www.neurochirurgie-zwolle.nl

02-01-07

De Discus of Tussenwervelschijf

De discus

 

De wervellichamen van de 24 bovenste wervels zijn verbonden door tussenwervelschijven (disci). Deze schijf die tussen elk van de wervels ligt laat een geringe beweeglijkheid van de wervels ten opzichte van elkaar toe. Deze tussenwervelschijven fungeren voornamelijk als schokdempers.

 

discus

De Discus

 

De discus bestaat uit een nucleus pulposus: een centrale gelatineuze kern. Rond deze nucleus bevindt zich de annulus fibrosus: een netwerk van vezels. Deze vezels zijn speciaal georiënteerd om maximaal te kunnen weerstaan aan de verschillende belastingen op de discus, zoals torsie, compressie, voor-achterwaartse bewegingen en latero-laterale bewegingen.

  

discus bewegingen

Bewegingspatroon v/d nucleus pulposus

 

Bij jonge personen vertegenwoordigen de disci één vierde van de hoogte van de totale wervelkolom. Bij het ouder worden vermindert de dikte van de disci significant door waterverlies en collaps. De discus is vooraan dikker dan achteraan, waardoor de lumbale lordose ontstaat. De dikte van de discus neemt toe van craniaal naar caudaal (boven naar onder).

 

Daar de tussenwervelschijf niet doorbloed is, is zij onderhevig aan een relatief snelle degeneratie.

De discus ondergaat eveneens veranderingen in de loop van de dag. Zo is hij door de aanhoudende belasting 's morgens groter dan 's avonds. Een goede nachtrust is noodzakelijk voor een optimale vorm van de discus bij het opstaan.